شيرين بيان و پيشگيري
شيرين بيان بواسطه
1)   کاهش ترشح اسيد معده
2)   افزايش ترشحات موکوس وبيکربنات
 محافظ بافت معده در برابرعوامل خطر( داروها و استرس) مي‌باشد و از بروز رخم معده و اثني عشر پيشگيري مي‌نمايد.
خانواده:

Leguminosae fabaceae
مشخصات:
گياهي علفي چند ساله با ريزومي‌ضخيم و سفت که به پهناي انگشت مي‌باشد.سطح بيروني ان به رنگ قرمز قهوه اي تيره و داخل ان زرد رنگ است و مزه شيرين دارد.از ريزوم ساقه هاي رونده افقي و ريشه هاي دراز منشا مي‌گيرند. برگها تخم مرغي – بيضوي که داراي رگبرگهاي شانه اي شکل مي‌باشند و تقريبا"متقابل بر روي شاخه هاي فرعي ظاهر مي‌شوند. برگها حاوي غده هايي هستند که ترشحات چسبنده اي از خود بيرون مي‌دهند. گلها کمابيش بدون دمبرگ درون گل اذين خوشه‌اي قراردارند که از محور برگها منشا مي‌گيرد. کاسه گل لوله‌اي و داراي 5 دندانه نوک تيز مي‌باشد. جام گل داراي 5 گلبرگ و به رنگ آبي مايل به بنفش است.

ميوه نيام و حاوي تعدادي دانه تقريبا" تخم مرغي و تيره رنگ است. فصل جمع آوري پاييز مي‌باشد.
پراکندگي:

در مناطق مديترانه اي (يونان اناتولي قبرس مجارستان ) ترکمنستان، پاکستان افغانستان، عراق و ايران يافت مي‌شود.
 در ايران در اکثريت مناطق يافت مي‌شود.
بخشهاي مورد استفاده:
 ريشه هاي سه ساله
ترکيبات شيميايي:
 گليسيريزينيک اسيد Glycyrrhizinic acidکه بصورت نمکهاي پتاسيم وکلسيم مي‌باشد استرول ها و کومارين از مهمترين مواد تشکيل دهنده آن مي‌باشند .
 ماده موثره آن گلي سريريزين Glycyrrhizin   مي‌باشد.
 اسيد گليسريزينيک منجر به تجمع مايع در بدن بواسطه افزايش فعاليت هورمون فوق کليوي {هيپرالدوسترونيسم Hyperaldosteronism} ميگردد لذا در فرآورده هاي صنعتي اين ماده از شيرين بيان گرفته مي‌شود و خوشبختانه اثرات مفيد شيرين بيان را کم نميکند.
خواص:
محافظت مخاط دستگاه گوارش: با افزايش ميزان پروستاگلاندينها Prostaglandinesموجب
1)کاهش ترشح اسيد معده
2)افزايش ترشح موکوس و بيکربنات
 ميگردد که سبب محافظت مخاط روده گوارش در برابر اسيد معده ميگردد.
 کاهش ميزان پپسين
افزايش ميزان غلظت موکوس معده
 خلط آور و ضد سرفه: با نرم کردن ترشحات تنفسي موجب تسهيل ترشح خلط شده و در نتيجه از ميزان سرفه مي‌کاهد.
 ضد التهاب: بر روي مخاط گوارشي اثرات ضد التهابي دارد.
موارد مصرف:
پيشگيري
 زخم معده واثني عشر: در مواردي که ميزان ترشح اسيد معده افزايش مي‌يابد (استرس) يا لازم است از داروهايي که بر مخاط معده و اثني عشر اثر سوء دارند استفاده شود ( اسپيرين) با مصرف شيرين بيان از بروز زخم مي‌توان پيشگيري کرد.
درمان
 زخم معده و اثني عشر: با ايجاد پانسمان بر روي زخم و اثرات ضد التهابي باعث تسريع در بهبود زخم مي‌گردد.{(خوراکي) کمکي}
سرفه خشک: با افزايش ترشحات تنفسي منجر به افزايش خلط وکاهش سرفه در بيماريهاي تنفسي ميگردد.{(خوراکي) کمکي}
افزايش ترشح اسيد معده: مخصوصا" اگر توام با نعنا و رازيانه مصرف شود مي‌تواند موجب کاهش ترشح اسيد و احتمال بروز زخم معده و اثني عشر گردد.{(خوراکي) کمکي}
التهاب راست روده Rectum :در التهاب انتهاي روده بزرگ بواسطه اثرات ضد التهابي خود موثر است.{(تنقيه) کمکي}
ورم معده(Gastritis): بواسطه کاهش ميزان اسيد معده و اثر ضد التهابي که دارد از التهاب معده مي‌کاهد.{(خوراکي) کمکي}
موارد منع مصرف و احتياط:
*بدليل وجود گليسيريزين مصرف بيشتر از 6 هفته آن منجر به تجمع مايعات در بدن شده و فشار خون را بالا مي‌بردحتي در مصرف فراورده هاي صنعتي که اين ماده را تا حدود زيادي خارج کرده اند مصرف بيش از سه ماه توصيه نمي‌شود.
*در بيماران قلبي اختلال در الکتروليت ها و آب بدن مخصوصا" وقتي بيمار از داروهاي مدر و ديژيتال استفاده مي‌کند در حضور شيرين بيان سريعتر بروز مي‌کند و بايد حتما" تحت نظر پزشک مصرف گردد.
*در بيماران با افزايش فشار خون مصرف شيرين بيان ممنوع است.
*در افراد ديابتي که انسولين استفاده مي‌کنند تغييرات الکتروليتهاي خون( سديم و پتاسيم) در حضور توام شيرين بيان تشديد مي‌گردد لذا در صورت نياز از شيرين بيان در کوتاه مدت و ترجيحا" از فراورده هاي صنعتي بايد استفاده نمود.
*در بيماران کبدي (هپاتيت اختلالات مجاري صفراوي و کيسه صفرا و سيروز ) بعلت اثرات صفرا اوري با احتياط استفاده شود.گر چه از اثرات مفيد گليسيريزين بر روي هپاتيت B مزمن گزارشاتي شده است.
*در نارسايي شديد کليوي منع مصرف دارد.
*در افرادي که سابقه مصرف الکلد دارند بعلت تخليه سديم از عضله منجر به اختلال در عضله مي‌گردد لذا منع مصرف دارد.
*در افراد چاق بعلت افزايش استعداد بروز فشار خون بالا مصرف فرآورده هاي طبيعي ممنوع مي‌باشد.
تداخلات دارويي:
* با کاهش پتاسيم خون منجر به افزايش سميت ديژيتال مي‌گردد.
* در صورتيکه با مسهل هاي محرک مثل برگ سنا يا پيزاکوديل مصرف گردد بواسطه دفع شديد پتاسيم مي‌تواند منجر به کاهش پتاسيم خون گردد. اين اختلال در مصرف توام با مدر هاي تيازيدي (هيدروکلروتيازيدHydrochlorothiazide) و لوپ(فورسمايدFuresmide) نيز وجود دارد.
* مصرف همزمان ان با اسپيرونولاکتون Spironolactone و اميلورايد    Amiloride  با احتياط صورت گيرد.
* گليسريزين موجب تقويت اثر داروهاي کورتيکوييدي بواسطه افزايش نيمه عمر انها مي‌گردد.
* احتمال اينکه گليسريزين و انسولين اثر تقويت کننده اي در کاهش پتاسيم و احتباس سديم از بدن داشته باشند لذا مصرف توام ايندو بايد با احتياط و حتما"از فراورده هاي صنعتي باشد.
*  مصرف توام با داروهاي خوراکي ضد بارداري احتمال بروز افزايش فشار خون و ورم را بالا ميبرد.
مصرف در دوران بارداري:
 بعلت اثرات قاعده آوري و تداخل با متابوليسم استروييد ها و وجود ترکيبات استروژني گياهي ممنوع مي‌باشد.
مصرف در دوران شيردهي:
 بدليل نبود مطالعات کافي با احتياط صورت گيرد.

سيمرغ